The void

“My heart is void.” For some time, I thought it wasn’t. I thought I found true love – the meaning of life some say. I felt I belonged. The love had a name. His name was Luca.

My love was unlucky. A rare disease found him. He was only 11 months old. He fought bravely for 3.5 years. The beast was strong; he was stronger. There were times the doctors lost their hope. There were times everybody lost their hope. He has proven them wrong. For how long, we don’t know. But right now, he is a happy, healthy boy.

I am not. Therapists call this “compassion fatigue” or “burnout”. I need to stay afloat; I need to heal. And the only way to heal, at least for me, is to write. Not useless academic crap. Not equally useless repetitive op-eds. Just write. About Luca, about his struggle, about our struggle… About life and most of all, my life.

Why share? Because I have never written for myself only. And maybe, maybe there will be things in our story that others facing a similar fate would find useful.

That’s all really.

watermark_Cracking_void

 

On lions and sheep in today’s Turkey

Most will be familiar with A Song of Ice and Fire, the famous fantasy novel by  American writer George R. R. Martin and Game of Thrones, the TV series based on the novel, which recounts the power struggle between different noble houses. One of the leading characters of the series is Lord Tywin Lannister, the fearless and fierce patriarch of Casterly Rock’s House Lannister.

We meet Lord Lannister towards the end of Season 1 of the series. Busy sharpening his knife to butcher the carcasse of a deer in a tent at the Lannister’s army camp, Lord Lannister is busy lecturing his older son Jamie, who is in command of the army, about life and responsibility.

“You spend too much time worrying what other people think of you,’’ he says.

“I could care less what anyone thinks of me”, Jamie responds.

“That’s what you want people to think of you. When you hear them whispering Kingslayer behind your back, doesn’t it bother you?”, the father continues, referring to the murder of the former king by his son.

“Of course, it bothers me”, says Jamie.

At that moment, father Lannister utters one of his most memorable phrases: “A lion doesn’t concern himself with the opinion of a sheep.”

Turkey has been ruled by lions – or those who perceive themselves as lions – for some time now. Lions came to power (and hold on to power) through the votes of the majority of the people. They claim to speak in the name of the people, yet their view of people is no different than the elites that have ruled Turkey before them. They take notice of them only when there is an election; at other times, they see them as a herd of sheep, whose opinions they need not concern themselves with.

And the people do not seem to be bothered by the lions’ view, either. They like to be sheep. Sheep who prefer to remain silent – let alone raise any objections to – lions when they turn Kurdish villages into ashes; when the army is bogged down in the swamp we call Syria; when corruption tapes are circulated around and tenders are offered to pro-government businessmen and businesswomen and when the economy is dragged into a crisis which would last years, if not decades.

I can already hear some of you asking “Did you just call the people sheep?” Well, the short answer is no. I don’t call them sheep, but the lions do. Those who hold the power do. I am simply articulating their feelings. Don’t talk about elitism, either. Because, the elites are part of the herd as well. Those who can, run away; those who cannot, obey. We know it, you know it.

In the meantime, others who should be seen as assets to the country – not only those who are “famous” in the country, but the nameless heroes, such as the teaching assistant who signed the Peace Petition, the civil servant jailed on accusations of being a member of a terrorist organization, the baby jailed with his or her mother who is accused of being a coup plotter – are sacrificed on a regular basis for the well-being of the lions.

This time around, it was the turn of 13 academics, activists and intellectuals. There is no need to mention the titles they earned after years of toiling: Betül Tanbay, Turgut Tarhanlı, Meltem Aslan, Yiğit Ekmekçi, Çiğdem Mater, Asena Günal, Hakan Altınay, Bora Sarı, Ayşegül Güzel, Hande Özhabeş, Filiz Telek, Yiğit Aksakoğlu, Yusuf Cıvır.

Their crime is severe. They “organized meetings in a place called DEPO, which belongs to Anadolu Kültür Inc., with the aim of deepening and spreading the Gezi Park incidents, brought activism trainers, moderators and professional protestors from abroad (such as the Standing Man, Man Playing the Piano, the Woman in Red) to maintain the continuity of Gezi Park incidents under the guise of Civil Disobedience and Nonviolent Protest, engaged in activities of creating new media with the aim of bringing the continuation of Gezi Park incidents and similar other incidents like Gezi that are likely to occur to the agenda via their own media outlets.”

It has even been discovered that “their leader”, Osman Kavala, met with several people and institutions in Europe to stop the sale of pepper spray to Turkey, which became an issue during Gezi Park incidents”.

Just imagine: these 13 “traitors” targeted “our” pepper spray stock without which, no doubt, our country would suffer terribly. 13 sheep who forgot that they were sheep and dared to challenge the lions.

How dare they? Don’t you agree, dear members of Open Society? After all, you were quick to issue a public statement to the effect that you had no connection whatsoever to either Osman Kavala or his actions when he was detained.

Right, dear businesspersons? You know and trust the “lion-in-law” Berat Albayrak from his days at the Ministry of Energy, so nothing to worry about.

Right, dear “national left”? The detainees are bloody liberals and members of the “ Not Enough, But Yes” movement, which has supported the AKP once upon a time at the end of the day. Laissez faire, laissez passer. Right?

No, it is not right. As Tyrion Lannister, the younger son of Lord Lannister who has been perpetually loathed by his father for being a dwarf, once said: “Never forget what you are, for surely the world will not. Make it your strength. Wear it like armor, and it can never be used to hurt you.”

Perhaps it will sound too romantic or idealistic, but let us still say it. We will not forget our 13 friends who objected to being a sheep throughout their lives and we will not forget the real sheep who keep aiding and abetting the lions to hold our friends captive. We know who we are. And who you are. We are ready to wear our identity like armours.

Are you? Don’t rush to answer; the lions might be watching. You wouldn’t want the Turkish police knocking on your door at 6 a.m. in the morning, right?

  • This article is first published at Ahval News.

judas-goat.jpg

Aslanlar ve koyunlar

Amerikalı yazar George R. R. Martin’in A Song of Ice and Fire (Buz ve Ateşin Şarkısı) adlı romanından ekrana uyarlanan Game of Thrones (Taht Oyunları) dizisini bilmeyen yoktur muhtemelen.

Farklı hanedanların iktidar mücadelesini anlatan bu fantastik romanın ünlü “kötü adamlarından” biri de Lannister hanedanının kontrolünü elinde tutan Casterly Rock Lordu Tywin Lannister’dir.

Taht, yani iktidar, oyunlarını en iyi oynayanlardan biri olan Lord Lannister, güçlü olduğu kadar da küstah ve kendini beğenmiştir.

Lannister karakteri ile dizinin birinci sezonunun sonlarına doğru tanışırız. Savaş alanındaki bir çadırda avladığı bir geyiği parçalarına ayırmakta olan Lannister, bir yandan da hanedan ordusuna komuta eden büyük oğlu Jamie Lannister’a hayat dersleri vermektedir.

Oğluna “başkalarının ne düşündüğünü neden kafana bu kadar takıyorsun?” diye sorar baba Lannister. “Takmıyorum”, diye yanıt verir Jamie.

“Başkalarının ne düşündüğü umurumda bile değil.”

“Bu, tam da başkalarının senin hakkında düşünmelerini istediğin şey. Sana ‘kral katili’ (Jamie, bir önceki kralı arkadan bıçaklayarak, ‘kalleşçe’ öldürmüştür) demeleri umurunda değil mi yani?”

“Tabii ki umurumda.”

Bu noktada baba, dizinin ilerleyen bölümlerinde de sıkça tekrar edilecek ünlü sözünü sarf eder:

“Aslanlar, koyunların ne düşündüğüyle ilgilenmez.”

Türkiye, uzunca bir süredir aslanlar ya da kendini aslan olarak görenler tarafından yönetiliyor.

Halkın ezici çoğunluğunun desteğiyle iktidara gelen, yine bu desteğe dayanarak iktidarda kalan aslanların adına konuştuklarını iddia ettikleri halka bakışları ise Türkiye’yi daha önce yöneten seçkinlerden pek de farklı değil.

Halk, sadece seçim dönemlerinde hatırlanan, bunun dışında ne düşündüğüyle pek de ilgilenilmeyen bir koyun sürüsü.

Üstelik kendini koyun olarak görmeye epey meraklı bir koyun sürüsü bu. Kürt şehirleri yerle bir edildiğinde, sorgusuz sualsiz Suriye bataklığına dalındığında, yolsuzluk kasetleri ortaya saçıldığında, ihaleler yandaş iş insanlarına (aslında siyasi doğruculuğa gerek yok, “iş adamlarına”) peşkeş çekildiğinde, ekonomi içinden yıllarca çıkılamayacak bir krize sürüklendiğinde sesini çıkarmayan, ses çıkarmak bir yana, iktidara desteğini kesmeyen bir sürü.

Biliyorum, “sen halka koyun mu diyorsun?” diye atılacak bazılarınız. Açıklayayım.

Ben demiyorum, aslanlar diyor. Yani iktidarı elinde tutanlar. Ben sadece onların düşündüklerine tercüman oluyorum.

Elitizmden filan da dem vurmayın sakın. Çünkü elitlerimiz de bu sürünün parçası. Kaçabilen kaçıyor. Kaçamayan biat ediyor. Biliyoruz, biliyorsunuz.

Bu arada Türkiye’nin en önemli değerleri – sadece kamuoyunda tanınanlar değil, araştırma görevlisi imzacı akademisyenden darbeci diye hapse atılan devlet memuruna kadar on binlerce isimsiz değer – aslanlara yem olarak atılıyor.

Bugün sıra 13 akademisyen, aktivist ve entelektüeldeydi. Başlarına yıllar boyu didinerek elde ettikleri sıfatları eklemeden sayalım: Betül Tanbay, Turgut Tarhanlı, Meltem Aslan, Yiğit Ekmekçi, Çiğdem Mater, Asena Günal, Hakan Altınay, Bora Sarı, Ayşegül Güzel, Hande Özhabeş, Filiz Telek, Yiğit Aksakoğlu, Yusuf Cıvır.

Suçları büyük:

“Gezi Parkı olaylarını derinleştirmek ve yaygınlaştırmak için Anadolu Kültür AŞ’ye ait DEPO isimli yerde toplantılar düzenlemek”, “Sivil İtaatsizlik ve Şiddetsiz Eylem başlıkları altında Gezi Parkı olaylarının devamlılığını sağlamak için yurt dışından aktivizm eğiticileri, kolaylaştırıcılar ve profesyonel eğitimciler getirtmek”, “Yeni medya oluşturma faaliyetleri içerisine girerek Gezi Parkı sürecinin devamı ve yaşanması muhtemel Gezi benzeri olayların kendi medyaları üzerinden gündem oluşturulmasının” amaçlamak (Türkçe hataları orijinal metinde), tüm bunlar yetmiyormuş gibi “Mehmet Osman Kavala’nın Avrupa’da birçok kurum ve şahısla görüşme yaparak, Gezi Parkı olaylarında gündeme gelen Biber Gazının Türkiye’ye ithalinin durdurularak, yasaklanması için çalışmalar yapmak”!

Düşünün, bu 13 “hain” Türkiye’nin biber gazı stokuna gözlerini dikmiş, ülkemizin yokluğunda büyük acılar çekeceği biber gazının ithaline engel olmak için Avrupa’da ülke ülke, kurum kurum dolaşarak düşmanlarımızla işbirliği yapmış. 13 “koyun”, koyunluğunu unutmuş, aslanlara meydan okumakta.

Ne hadlerine? Değil mi Osman Kavala gözaltına alındığında alelacele “bahsi geçen Osman Kavala ve faaliyetleri ile hiçbir ilişkileri” olmadığını iddia eden açık toplumcular?

Değil mi Berat Albayrak’ı Enerji Bakanlığı’ndan tanıyan, söylediğini yapan bir kişi olarak bilen iş dünyamız?

Hem gözaltına alınanlar zamanında AKP’ye destek vermiş “Yetmez Ama Evetçi” sol liberaller, değil mi sevgili solcu?

Bırakalım yapsınlar, bırakalım geçsinler. Değil mi?

Değil!

Lord Lannister’in sadece “cüce” olduğu için nefret ettiği küçük oğlu Tyrion Lannister’ın dediği gibi:

“Kim olduğunuzu asla unutmayın, çünkü dünyanın geri kalanı unutmayacak. Onu bir zırh gibi kuşanın. O zaman kim olduğunuz asla size karşı kullanılamaz.”

Biraz lirik olacak belki ama biz hayatları boyunca koyunluğu reddetmiş bu 13 isimli-isimsiz dostu da, onları esir alan aslanlara yardakçılık eden gerçek koyunları da unutmayacağız.

Kim olduğumuzu biliyoruz. Kim olduğunuzu da.

Biz kimliğimizi bir zırh gibi kuşanmaya hazırız.

Siz?

Aman aslanlara dikkat, cevap vermeden iyi düşünün!

Sabah 6’da kapınız çalınmasın sonra.

peter-dinklage-family-chilren-daughter-Zelig-Dinklage

In Liverpool

I remember saying in one my posts, I guess in Black, that I will keep going back to writing about, or getting help from music. Particular songs. The song of the day, of that day. Sometimes the song itself is the source of inspiration. At other times, I have something to write about in mind, a theme, a feeling, mostly – always? – when I am feeling bad, and a song magically finds its way into the theme, capturing the feeling better than anything I could write.

That’s what happened today when I took myself forcibly off of the bed to take a stroll in the empty streets of Vienna, with the vain hope of drenching my solitude in strangers’ eyes, furtive looks and improbable encounters. As always, I looked for “cafés nearby” in Google Maps and decided on one, some Luxor-Bar on Grünentorgasse 19B, which seemed promising for someone in search of “eyes, looks and encounters”.

The weather was gloomy, the streets emptier, the café more woeful than I expected. Cheezy music, uncomfortable chairs, and one customer, a middle-aged nice-looking guy with messy hair (the proverbial “artist” or writer), taking notes on his laptop while sipping his cafe. I could have chosen any chair as the whole place was mine and his, but I chose to sit across him. Maybe I was trying to attract his attention, to exchange a smile.

This was exactly when Suzanne Vega’s angelic voice broke into my reality, kidnapping me from myself and the present:

In Liverpool
On Sunday
No traffic
On the avenue
The light is pale and thin
Like you
No sound, down
In this part of town
Except for the boy in the belfry
He’s crazy, he’s throwing himself
Down from the top of the tower
Like a hunchback in heaven
He’s ringing the bells in the church
For the last half an hour
He sounds like he’s missing something
Or someone that he knows he can’t
Have now and if he isn’t
I certainly am

I knew it was coming. I knew he was coming. I knew I was missing something, or someone I knew I can’t have now, at least not in the reality I inhabit.

Maybe he was still here with me as mamma keeps telling me. “When you cry he’s by your side, hoping you will see all the good things in life”, she recently reminded me, when I reached out to her in one of my many breakdowns. But if he was here, why wasn’t I able to see him, to feel his presence as she could? Why couldn’t I even look at pictures of us, laughing, playing, having fun (living is fun, dying is boring, right my son?)?

Maybe I had to change my reality to be able to see him. Not the way I perceive reality for, as I said above, this wasn’t possible, but start thinking about inhabiting another reality, his reality, the place I could find him. This required a huge sacrifice, not for me, but for those who love me, and maybe for him too. “He wants us to live in all the ways he couldn’t”, said mamma. For that, I had to stay alive. I had to persevere, endure the breakdowns. But how could I know that this is what he would want? He wasn’t old enough to know the meaning of altruism. This is us imparting ideas on him, to make his departure from the world of the living more bearable. We all suffer in different ways, and we are all:

Homesick for a clock
That told the same time

And yet, there is no such clock. Clocks show different times; it is 13:51 in Vienna, 06:51 in Guadalajara; it is Suzanne Vega here, the Little Mermaid over there. But what time is it where he is? What song is he listening to? If he were here, we would be listening to Despicable Me. But he is not here. And sometimes, most of the times, I don’t want to be here either.

The guy sitting across me packed and left. I am still here.

Happy Father’s Day Sweden…

R-2277122-1273955830.jpeg

The freedom of the press

The famous English writer George Orwell finished writing Animal Farm, his allegorical novel criticising the events of the Russian Revolution and its aftermath towards the end of 1943. Yet he could not find a publishing house to publish his novel. After being turned down by four publishers, the novel was finally published two years later in August 1945.

Orwell considered the attitude of publishers as a form of censorship and wrote a preface entitled “The Freedom of the Press” to be published in the first edition of the novel. The preface somehow vanished and was not published in the first edition. It was only discovered in 1971 and published in the Times Literary Supplement in 1972 with an introduction by Sir Bernard Crick.

According to Orwell, the biggest obstacle to the freedom of the press and expression is not state-led censorship:

“If publishers and editors exert themselves to keep certain topics out of print, it is not because they are frightened of prosecution but because they are frightened of public opinion. In this country, intellectual cowardice is the worst enemy a writer or journalist has to face … The sinister fact about literary censorship in England is that it is largely voluntary,” Orwell wrote.

It is quite sad that this text, written 75 years ago in wartime England, fits so well the Turkey of 2018. We all know the statistics; a Turkey that ranks 157th among 180 countries according to the Press Freedom Index of Reporters without Borders and is listed among the countries where the press is not free according to the 2017 report of Freedom House.

What is even more painful is that much of this censorship is voluntary. A business world that purchases newspapers and changes their editorial policy to favour the government in order to get a greater share of public tenders; journalists who abstain from writing the realities for fear of losing their jobs; a readership that does not read or, even when it reads, uncritically accepts everything presented as the truth.

In such a voluntarily constructed dystopian world, journalism is not easy. You have to be financially self-sufficient; you should have a management that does not impose its own editorial preferences upon you; you have to take the risk of being prosecuted, even imprisoned unless you have the means to live abroad; and last but not least, you should have a thick skin to remain unscathed in the face of defamation and smear campaigns not only by government controlled media, but also the opposition groups.

When Ahval’s editor Yavuz Baydar called me about a year ago to telling me he was planning to create an independent news portal similar to Glenn Greenwald’s The Intercept, asking me to contribute to it, I had to think of all of the above myself.

Firstly, I was neither a journalist, nor a columnist. I didn’t know whether I wanted to follow current events in Turkey or to write on a regular basis. Moreover, my son had serious health problems, hence I might not have been able to contribute as much as I would have liked to.

Secondly, I didn’t know who financed Ahval and with what purpose, Yavuz’s reassurances with regards to editorial independence notwithstanding. True, I was not based in Turkey, the paranoia that prevailed in the country was affecting me. Could the Gülen movement be behind Ahval for example?

Thirdly, I wasn’t sure I was willing to be dragged into unnecessary polemics because of the platform I was contributing to. Was I ready to be labelled this or that for writing for Ahval?

After some thinking, I have decided to give it a try. I had things to say about the “new Turkey”, and writing on a regular basis would give me a chance to pen these opinions without delay, laying the groundwork for my future academic work.

In a similar vein, I was not against newspapers or other media outlets having a political stance. All major respected newspapers in the world have an ideological stance that directs their editorial policy. What was more important for me was whether I had sympathy for this stance or not. I couldn’t write on, say, a Kemalist, nationalist, or Islamist platform. Ahval seemed to have a liberal editorial line. What counted at this stage was the issue of editorial independence. Thus, for instance, would I be able to criticise prevailing understandings of liberalism or the choices of liberals in Turkey? Could I criticise the owner of Ahval should circumstances require? Yavuz guaranteed that there would not be any intervention in my articles.

And for the first time in my life, my work was valued. By valued, I don’t mean the amount paid per piece, but sound editorial checks and having articles translated into different languages, including when the topic demands, into Arabic.

All that remained was to trace the source of the money. The owner of the news outlet is Dr. Haitham El-Zobaidi, who also owns the London-based media outlet Al-Arab Publishing House. I had this information confirmed by other sources as well, without telling Yavuz. Just like everyone else, I was extra sensitive about the Gülen Movement and Fethullah Gülen himself after the botched July 2016 coup. Yavuz told me they aimed to publish something where every political group and/or view would be criticised, including the Gülen Movement.

I thus left my paranoias behind and started writing at Ahval. After a little while, the site published a series of articles by the Istanbul-based Canadian freelance journalist Nick Ashdown on the dissolution of the Gülen Movement after the coup attempt. Later, Gökhan Bacık, one of the former ideologues of the Gülen movement and co-founder of Kıtalararası news analysis website, who had also broken with Gülen, joined the Ahval family and started writing critical and highly informative pieces on both the Gülen movement and Islamic conservatism. For me, the question of Gülenism was over.

I was happy with writing at Ahval. I could write whatever I wanted and however I wanted. The only problem was not being able to write on a regular basis but, as I said before, I wasn’t a columnist. My relationship with writing was special; I couldn’t write just for the sake of writing.

After a while, I couldn’t write at all. My son’s condition was getting critical. Let alone writing, even living had become a burden. And … You know the rest of the story. First, I disappeared. Then to be able to go on living, I started writing again.

At first, I was writing for my personal blog. But Yavuz and the other editors, Ergün Babahan and Ilhan Tanır, started publishing these pieces at Ahval and helped me reach a larger audience. I wasn’t expecting that; I was happily surprised.

I am not an easy person. When my editors ask me “would you like to write on this topic?”, I mostly refuse. Often, I don’t even allow anyone to touch a single word or comma in my pieces. They put up with all my whims. But most importantly, the Ahval family stood by me during the most difficult period of my life.

For this reason, this time I’m writing the piece Yavuz asked for. Because I feel grateful to the Ahval family.

Happy anniversary!

if-liberty-means-anything.png

Basın özgürlüğü

Ünlü İngiliz yazar George Orwell 1917 Rus Devrimi ve sonrasını eleştirdiği alegorik romanı Hayvanlar Çiftliği’ni (Animal Farm) yazmayı 1943 yılı sonlarına doğru bitirir. Ancak bugün 20. yüzyıl edebiyatının klasikleri arasında sayılan romanı yayımlayacak bir yayınevi bulamaz. Dört yayınevi tarafından reddedilen roman ancak iki yıl sonra, 17 Ağustos 1945’te yayımlanır.

Yayınevlerinin tutumunu bir tür sansür olarak değerlendiren Orwell, kitabın ilk baskısında yer almak üzere “Basın Özgürlüğü” başlıklı bir önsöz kaleme alır. Bir şekilde ortadan kaybolan ve kitabın ilk baskısında yer almayan önsöz, 1971 yılında keşfedilir ve Sir Bernard Crick’in sunumuyla 1972 yılında Times Literary Supplement’de yayımlanır.

Orwell’e göre basın ve ifade özgürlüğünün önündeki en büyük engel iktidar kaynaklı sansür değildir.

“Yayıncılar ve editörler bazı konuları tartışmaktan kaçınıyorlarsa bunun nedeni soruşturmaya uğrayacakları korkusu değil, kamuoyunun tepkisinden çekinmeleridir… Entelektüel korkaklık bir yazarın ya da gazetecinin en büyük düşmanıdır… İngiltere’de edebiyat dünyasına yönelik sansürün en kötü tarafı büyük ölçüde gönüllü olmasıdır.”

Bundan tam 75 yıl önce yazılmış, İkinci Dünya Savaşı İngiltere’sini anlatan söz konusu metnin 2018 yılı Türkiye’sine bu kadar uyması oldukça düşündürücü. Veriler malum.

Reporters without Borders Basın Özgürlüğü Endeksi’nde 180 ülke arasında 157. sırada yer alan, Freedom House 2017 raporunda basın özgürlüğünün olmadığı ülkeler arasında yer alan bir Türkiye.

Daha acı olansa sansürün gönüllü olması. İktidarın bol keseden dağıttığı ihalelerden pay almak için gazete satın alan ve yayın politikasını iktidarın isteyeceği şekilde değiştiren bir iş dünyası, işsiz kalmamak için gerçekleri yazmaktan kaçınan ya da doğrudan iktidar yardakçılığı yapan bir “gazeteci” güruhu ve zaten okumaktan haz etmeyen, okuduğunda da kendisine sunulan her şeyi doğru kabul eden, gerçeklerden çok hamaseti seven bir okur kitlesi.

El birliğiyle kurulmuş bu gönüllü distopik dünyada gazetecilik yapmak kolay değil. Finansal olarak ayakta duracaksınız; size editoryal tercihlerini dayatmayan bir patronunuz ya da yönetiminiz olacak; yargılanma, hapse girme riskini göze alacaksınız ya da imkânlarınız el veriyorsa yurt dışında yaşayacaksınız; sadece iktidarın ve iktidar medyasının değil, kendini muhalif olarak tanımlayan kesimlerin de yaftalama, karalama kampanyalarına dayanacak kalın bir deriniz olacak…

Yavuz Baydar bundan yaklaşık bir sene önce beni arayarak Glenn Greenwald’in bağımsız haber platformu The Intercept konseptine yakın bir site kuracaklarını, benim de yazılarımla bu siteye katkıda bulunmamı istediklerini söylediğinde yukarıda saydıklarımı düşünmedim değil.

Bir kere gazeteci ya da köşe yazarı değildim. Güncel siyaseti takip etmek, düzenli olarak yazmak isteyip istemediğimi bilmiyordum. Kaldı ki oğlumun ciddi sağlık sorunları vardı ve bu koşullar altında istesem de gerekli katkıyı sunamayabilirdim.

İkincisi, Yavuz bana editoryal bağımsızlık sözü verse de Ahval’in kim tarafından ne amaçla kurulduğunu bilmiyordum. Türkiye’de yaşamasam da ülkenin geneline hâkim olan paranoya bana da sirayet etmişti.

İşin arkasında örneğin Gülen Cemaati olabilir miydi?

Ve üçüncüsü, ben “bunlar şucu bucu” sataşmaları ile uğraşmak istiyor muydum?

Emeğimin karşılığını alacak olmak bile Ahval’de yazdığım için üzerime boca edilecek yafta yağmuruyla ıslanmaya değer miydi?

Birkaç gün düşündükten sonra denemeye karar verdim. Yeni Türkiye hakkında söyleyeceklerim vardı; düzenli yazmak ileride akademik çalışmalarımda kullanmak istediğim bu düşünceleri gecikmeden kâğıda dökmeme imkân tanıyacaktı.

Öte yandan haber platformları ya da gazetelerin siyasi çizgileri olmasına karşı değildim. Dünyanın belli başlı, saygı duyulan tüm gazetelerinin yayın politikalarına yön veren bir ideolojik duruşları vardı.

Önemli olan bu duruşu paylaşıp paylaşmadığınızdı. Ulusalcı, milliyetçi, İslamcı ve benzeri platformlarda zaten yazmazdım. Ahval liberal olarak nitelendirebileceğimiz bir çizgiye sahip olacak gibi görünüyordu.

Bu durumda önemli olan editoryal bağımsızlık meselesi, yani istersem – örneğin – (Türkiye’de hakim olan) liberalizmi ya da (Türkiyeli) liberalleri eleştirmeme karşı çıkılıp çıkılmayacağı idi. Yavuz bana yazılarıma müdahale edilmeyeceği garantisini veriyordu.

Emeğimin karşılığını da alacaktım. Kastettiğim, yazı başına ödenecek olan para değil sadece. Yazılarım işinin ehli editörler tarafından kontrol edilecek, İngilizce yazıyorsam Türkçeye, Türkçe yazıyorsam İngilizceye çevrilecekti. Konuya göre bazı yazılarım Arapça olarak da yayınlanacaktı.

Geriye bir tek suyun kaynağını araştırmak kalıyordu. Sitenin sahibi, Londra merkezli Al-Arab Publishing House medya grubunun sahibi Haitham ai-Zobaidi idi. Yavuz’u kırmamak için ona söylemeden başka kaynaklardan da bu bilgiyi teyit ettirmiştim.

Cemaat ve Fethullah Gülen konusunda özellikle Temmuz 2016 darbe girişimi sonrası herkes gibi ben de epey hassastım. Adımın onlarla ilişkili bir platformla anılmasını istemiyordum. Yavuz ise bana gerekli olduğunda cemaat dâhil her siyasi grubun eleştirileceği bir haber sitesi kurmayı amaçladıklarını söylüyordu.

Paranoyayı bir kenara bıraktım ve Ahval’de yazmaya başladım. Kısa bir süre sonra site, İstanbul’da yaşayan Kanadalı gazeteci Nick Ashdown’ın cemaatin darbe sonrası yaşadığı dağılma sürecini anlatan yazı dizisini yayınladı.

Daha sonra uzunca bir süre cemaatin ideologları arasında yer alan, daha sonra hareketle ilişkisini keserek Ahmet Kuru ve Özgür Koca ile birlikte Kıtalararası adlı bir site kuran Gökhan Bacık Ahval ailesine katıldı ve cemaate yönelik ağır eleştiriler de içeren son derece öğretici yazılar kaleme almaya başladı.

Benim için Gülen konusu da kapanmış oldu.

Ahval’de yazmaktan memnundum. İstediğim konuda, istediğim gibi yazabiliyordum.

Tek sorunum, editörlerin benden talep ettiği gibi düzenli yazamamaktı. Dediğim gibi, köşe yazarı değildim. Yazıyla ilişkim özeldi; sırf yazmış olmak için yazamıyordum.

Bir süre sonra ise hiç yazamaz oldum. Luca’nın durumu ağırlaşmıştı. Bırakın yazmayı, yaşamak yük olmuştu. Ve…

Sonrasını biliyorsunuz. Önce ortadan kayboldum. Sonra yaşamaya devam edebilmek için yeniden yazmaya başladım.

Başta Yavuz, editörlerim Ergun Babahan ve İlhan Tanır, kişisel bloğum için yazdığım bu yazıları Ahval’de yayınlamaya başladılar ve yazıların çok daha geniş bir kitleye ulaşmasını sağladılar. Beklemiyordum; şaşırdım; sevindim.

Kolay biri değilim. “Şu konuda yazar mısın?” dediklerinde çoğu zaman karşı çıkıyorum.

Zaman zaman yazılarımda bir virgüle dokunulmasına bile izin vermiyorum. Her nazım çekiliyor. Daha da önemlisi, Ahval ailesi bu zor dönemimde ellerinden geldiğince yanımda duruyor, bana destek oluyor.

“İşte bu yüzden, sırf bu yüzden” (Derya Köroğlu’nun kulakları çınlasın) bu kez Yavuz’un benden talep ettiği yazıyı yazıyorum. Çünkü Ahval ailesine minnettarım.

Nice yıllara!

orwell_freedomofthepress1.jpg

Speed. I am speed.

“Okay, here we go. Focus. Speed. I am speed. One winner, 42 losers. I eat losers for breakfast. Breakfast? Maybe I should have had breakfast? Brekkie could be good for me. No, no, no, focus. Speed. Faster than fast, quicker. I am Lightning. Speed. I am Speed.”
I don’t know how many times we watched this. It was one of his all time favourites after all. Pixar’s box office hit, The Cars, the computer-animated story of Lightning McQueen who intends to be the first rookie to win the famous Piston Cup race. The movie would start with the above monologue by McQueen, a self-motivating mantra he repeats before each race. When time is up, the doors of Mac, the veteran trailer which carries him, would open; and we hear the rallying cry “Oh yeah” while the cameras are flashing in the background. Every detail of this opening scene was carved into our minds; so was the timing of the exclamation. We used to shout with him: “Oh yeah”. For we were McQueen.
I had never thought how much McQueen’s mantra described me, from my mannerisms to my overall philosophy of life, until he was gone. I was speed; I had to be faster than fast, quicker than quick. I had to be active, or “pro-active” if you are into those fancy neologisms, to simply live. Speed and action was a means of survival. I felt I would die, cease to exist, if I slowed down, let alone stopped.
Now people are telling me to slow down. People who truly love and care about me, with the best of intentions. I know they are right. Both in their diagnosis and in their suggested cure. “Slow down”, they say. “You’ve been racing all these years. Now it is time to slow down, to take care of yourself.”
Some, like the wise P., introduced me to “slow living”, the movement which was born in Italy in 1999, through the idea of cittaslow, or slow cities. “Towns where men are still curious of the old times, towns rich of theatres, squares, cafes, workshops, restaurants and spiritual places, towns with untouched landscapes and charming craftsman where people are still able to recognise the slow course of the seasons and their genuine products respecting tastes, health and spontaneous customs,” as explained in the Cittaslow Manifesto.
Others warn me about the dangers of speed, in particular in the aftermath of a traumatic experience. “We know that you want to see concrete results, and start life anew. A life that is not structured around him. A life that includes him, but that does not consist solely of him.” “This is all very understandable”, they say, “but not feasible”. Again, I know they are right deep down inside. It is neither realistic nor healthy to expect others to keep up with my pace. Why should they? They haven’t experienced what I have experienced. They might have had similar traumas in their pasts, but there is no set way of recovering from them, of coming to terms with loss. And people are different. For what we know, they may have the opposite need, not only to slow down, but also to isolate themselves, to enter into a dialogue with their inner selves. Who am I to expect them to hold my hand and run with me, towards an unknown, undefined destination?
So where does this leave me? How am I supposed to break through the impasse? It is not that I don’t try to slow down. To breathe, and to enjoy each and every breath. But the moment I slow down, my mind starts playing tricks on me. I start asking questions, soon ending up facing the worst question of all, “why?”. Failing to come up with a reasonable answer, I go all van Gogh, vanishing in a dizzying maze of memories and images, crippled with a sudden burst of anger. Like van Gogh’s, the anger is directed at myself because, as he put it in a letter to his brother Theo, “I cannot do what I should like to do, and at such a moment one feels as if one were lying bound hand and foot at the bottom of a deep dark well, utterly helpless.”
And this leaves me nowhere. My impasse is a deep dark well. I fill in the well with projects, words, (often failed) connections, but the well leads to the void. It is indeed deep and dark. Speed keeps me alive. So is anger. For now.
Disney-cars-mcqueen

Hız. Ben hızım.

“Tamam, başlıyoruz. Odaklan. Hız. Ben hızım. Bir kazanan, kırk iki kaybeden. Ben kaybedenleri kahvaltı niyetine yerim. Kahvaltı? Belki de kahvaltı yapmam gerekirdi. Kahvaltı bana iyi gelebilirdi. Hayır, hayır, hayır, odaklan. Hız. Hızlıdan daha hızlı, çabuktan daha çabuk. Benim adım Şimşek. Hız. Ben hızım.”

Bu sahneyi kaç kere izlediğimizi hatırlamıyorum. Sonuçta onun en sevdiği filmlerdendi.

Ünlü Piston Kupası yarışlarını kazanan ilk çaylak olmayı isteyen Şimşek McQueen’in hikâyesini anlatan, Pixar Stüdyosu’nun bilgisayar animasyonlu filmi, The Cars.

Film yukarıda alıntıladığım, McQueen’in her yarıştan önce kendini motive etmek için tekrarladığı monolog ile başlar.

Yarış zamanı geldiğinde, McQueen’i taşıyan emekli treyler Mac’in kapıları açılır ve patlayan flaşlar eşliğinde gururlu McQueen’in “Oh yeah” haykırışını duyarız.

Bu açılış sahnesinin her detayı ve haykırışın zamanlaması zihinlerimize o kadar kazılıydı ki her izleyişte onunla birlikte bağırırdık: “Oh yeah”.

Çünkü biz McQueen’dik.

Onu kaybedene kadar, McQueen’in kendini motive etme biçiminin davranışlarımdan hayat felsefeme beni ne kadar iyi anlattığını hiç düşünmemiştim.

Ben hızdım, hızlıdan hızlı, çabuktan çabuk.

Hayatta kalabilmek için aktif – yeni moda terimlere meraklıysanız ‘proaktif’ – olmalıydım.

Hız ve aktif olmak benim için sadece birer araçtı.

Durmak bir kenara, sadece yavaşlarsam bile yok olacağımı, varlığımın somut bir şekilde son bulacağını hissederdim.

Şimdilerde dostlarım, beni gerçekten seven ve değer veren dostlarım, tamamen iyi niyetle bana yavaşlamamı söylüyorlar.

Hem teşhislerinde hem de önerdikleri tedavi konusunda haklılar, biliyorum.

“Yavaşla” diyorlar, “Bunca yıldır yarış halindesin. Artık yavaşlayıp kendine bakma zamanı geldi.”

Bilge P. gibi bazı dostlarım beni 1999 yılında İtalya’da ortaya çıkan cittaslow, yani yavaş şehir akımı aracılığıyla ‘yavaş yaşam’ hareketi ile tanıştırdı.

Cittaslow Manifestosu’nda anlatıldığı gibi “İnsanların hâlâ eski zamanları merak ettiği, tiyatrolarla, meydanlarla, kafelerle, atölyelerle, restoranlarla ve ruhani yerlerle dolu, manzaraların bozulmadığı, büyüleyici zanaatkârların çalıştığı, insanların mevsimlerin yavaş yavaş değişiminin ve beraberlerinde getirdikleri mevsimlere özgü lezzetlerin, kendiliğinden oluşan adetlerin farkında olunduğu kentler…” ve yaşama biçimi.

Başka dostlarım ise beni özellikle travmatik bir deneyim sonrasında hızlı hareket etmenin tehlikeleri konusunda uyardı.

“Sıfırdan başlamak istediğini, bir an önce somut sonuçlar elde etmek istediğini biliyoruz. Onu da içinde barındıran ama sadece ondan ibaret olmayan, onun etrafında kurgulanmamış bir hayat. Bunlar tamamen anlaşılabilir” diyorlar.

“Ama çok da gerçekçi değil”. Dediğim gibi, içten içe haklı olduklarını biliyorum.

Başkalarının benim hızıma yetişmesini beklemek ne gerçekçi ne de sağlıklı bir davranış.

Hem neden yetişsinler ki?

Benim yaşadıklarımı yaşamadılar.

Geçmişte benzer travmalar yaşamış olsalar bile kayıp duygusu ile hesaplaşmanın ya da iyileşebilmenin belli bir yöntemi yok.

Ve insanlar farklı. Kim bilir belki de ihtiyaçları tam zıttını, yavaşlamak bir yana, yalnız kalmayı ve iç dünyalarıyla diyalog içine girmeyi gerektiriyor.

Hangi hakla elimden tutup benimle birlikte bilinmedik, tanımlanmamış bir hedefe koşmalarını isteyeyim?

Peki, o zaman ben hangi noktadayım?

Bu çıkmazdan nasıl kurtulabilirim?

Yavaşlamayı deniyorum elbette; nefes almaya ve her nefesten zevk almaya çalışıyorum. Ama yavaşladığım an zihnim bana oyunlar oynamaya başlıyor.

Sorular sormaya başlıyorum ve her seferinde en kötü soruyla yüzleşmek zorunda kalıyorum, “Neden?”

Mantıklı bir cevabı olmayan bu soruyla karşı karşıya kalınca da kendimi baş döndürücü ve öfke nöbetleriyle dolu bir hatıralar ve görüntüler labirenti içinde buluyorum.

Tıpkı van Gogh’un kardeşi Theo’ya yazdığı bir mektupta söylediği gibi, öfkem aslında kendime yönelik.

“Yapmak isteyebileceğim şeyleri yapamıyorum ve böyle bir zamanda insan kendini elleri ve ayakları bağlı, derin ve karanlık bir kuyunun dibinde, tamamen çaresiz hissediyor.”

Ve bu beni boşlukta bırakıyor.

Benim çıkmazım da van Gogh’unki gibi derin ve karanlık bir kuyu.

Kuyuyu projelerle, kelimelerle ve çoğunlukla başarısız ilişkilerle dolduruyorum ama kuyunun dibi yok.

Derin ve karanlık.

Hız, beni hayatta tutuyor.

Tıpkı, öfke gibi.

Şimdilik.

WhatsApp Image 2017-08-26 at 19.27.54

Sabahları uyanınca ilk iş

Hayko Bağdat

Dertleniyorum bazen, yalan yok. Çoluğu çocuğu toplayıp, eşimle düştük gurbet yollarına. Evimizden uzaklara geldik işte. Bu yaşımıza kadar kıymetlimiz saydığımız ne varsa geride bırakarak geldik. Ülkemizi kaybettik…

Gönüllü falan gelmedik üstelik. Laf aramızda memlekette canımı biraz zor kurtardım ben. Hatta burada, Almanya’da da ne güvenlik hikâyeleri oldu bir bilseniz. “Sosyal medyadaki o mizahi çocuk, sahnedeki hikâyeci herif bu olamaz, bu kadar ciddiyetin arasında hâlâ gülümseyemez” dersiniz arkamdan.

Sabahları Kurtuluş’taki evimde uyandığımı zannederek ve huzurlu güne başlayıp saniyeler içerisinde bir film şeridi gibi, tüm olanları tekrar tekrar hatırlamak zorunda kalıyorum. Güne yorgun başlıyorum ben…

Bir kavga sahnesi gibi imgeleniyor beynimde son 10 yılım. Hayalle gerçek arası bir sahnede, bir sokak kavgasında, haklı ve güçsüz olanlarız sanki biz. Kötü taraftakiler vursalar da acımıyor canımız, çünkü mahallemizi korumaktan başka şansımız yok. Haklı bir kavganın doğru tarafında olmanın hissi doluyor sonra sabah yorgunluğumla beraber iliklerime.

Yorgun ama gururlu uyanıyorum sabahları ben…

Sonra çocuklarımı izliyorum. Uyanışlarını, sabah kokularını, şımarıklıklarını, mimiklerini, hallerini izliyorum. Okula gidiyor çocuklar.

Sonra haber gündemini tarıyorum şöyle bir.

Öldürülmüş arkadaşlarımın katillerinin duruşma günleri oluyor bazen. Hep bakıyorum o haberlere. Adalet beklentisi, asla sönmeyecek bir yangın gibi sanki. Adalet gelmedikçe, dostlarının öldürüldükleri andaki duygu sabit kalıyor belleğinde. Acıtıyor.

Tutsak arkadaşlarım için tahliye kampanyalarını paylaşıyorum sonra. Belki özgür olurlar hatta belki Berlin’e beni görmeye bile gelirler diye umutlanıyorum. Sonra onların özgürlük ihtimalini kendi hasretlerime meze yapmışım gibi utanıyorum. Ama özledim, çok özledim onları.
Tanımadığım insanların dramlarına bakıyorum sonra. Meriç’te çocuklar çok boğuluyor artık. Ege’de denize girenlerin bir mülteci cesedine çarpmamaları ise mucize gibi.

Burak Acerakis’in Twitter hesabı mutlaka “bakılacaklar” listemde oluyor. Eşi hamileydi biz tanıştığımızda. Köln’de bizim Ermeni cemaati ile bir yemek yediydik hep beraber de Mıgırdiç Margosyan’ın büyülü hikâyeleri zamanda muhteşem bir yolculuğa çıkardıydı bizleri.

Doğdu onun çocuğu. Şimdi galiba beş yaşında olmuştur. Aras, Down Sendromlu doğdu. Burak, mademki kavga budur, gereken yapılacaktır düsturuyla kuşandı cebindeki tüm kelimeleri ve yüklendi klavyeye.

Hadi dedi… Hadi, Aras şanslıdır çünkü ailesi yanındadır ve güçlüdür. Ama mademki o aile güçlüdür, Down Sendromlu tüm çocuklar Aras’tır gayrı…

Yüz binlerce insana ulaştı Burak’ın sesi. O kadar çok çocuğa dokundu ki yüreği, Aras artık daha güçlüdür…

Umut Özkırımlı’nın hesabını açıyorum ardından. Oğulları Luca, kanserle savaşında, çok kısa süre önce bitkin düştü ve gitti melekler dünyasına. Beş yaşını yeni geçmişti Luca…

Çocuğun son isteğini, bulunması neredeyse imkânsız o Lego oyuncağı dünyanın bir ucundan getiren dostları görüyorum orada.
Kanser veya her ne haltsa, o bela ile mücadele etmek için insanın elinden ne gelirse, işte o kadarını eksiksiz ve tam yapan Umut’a bakıyorum. Luca gitmiş olsa da, kanserle mücadele eden binlerce çocuk ve aileleri de ona bakıyor.

Umut Özkırımlı kadar, Burak Acerakis kadar baba olabilirmiş demek insan. Seviniyorum bu ölçüye şahit olduğumuza.

Süleyman Demirtaş’a bakıyorum sonra. Sonra Emel Kormaz’a, Gülsüm Elvan’a bakıyorum. Kürt illerinden haberler geliyor ardından. Kadınlardan, işçilerden, öğrencilerden, başka çocuklardan…

Ardından harfler kovayla boca ediliyor başımdan aşağıya. Kelimeler başka bir dilden kelimelermiş gibi anlamsızlaşıyor. Kan damlamaya başlıyor ülkemden. Ölümlerin, işkencelerin, tutsaklıkların haberini veren gencecik kadınlar, erkekler, ancak mahcup bir gülümsemeyle yapabiliyorlar bu lanet görevi.

Gülümseyen profil fotoğraflarında ışıltılı gözlerle bakan insan suretleri felaket tellalına dönüşüveriyor. Her bir sosyal medya hesabı, olay yerinden bildiren cevval muhabir sanki ve hep kötü haberler geliyor hanelerden.

Güne yorgun ve gururlu başlıyorum ben.

Sonra aniden, omuzlarımda insanlığın yükü varmışçasına “peki şimdi ne yapacağım” diye soruyorum kendime. “Ya sabahları beni de okuyarak güne başlayan bir kişi varsa? Ya onun yorgunluğuna iyi gelecek bir şeyler yapmam gerekiyorsa? Burak Acerakis mesela, ya bir gün olsun benden kaynaklı moral bulduysa? Ya adını bile bilmediğim birkaç kişiye dokunma, iyi gelme imkânım varsa?”

Aniden geçiyor yorgunluğum. “Seninki de dert mi oğlum” diyorum kendi kendime…

“Hadi, davran bakalım. Atıp tuttun o kadar, yaz, çiz, konuş, yürü, koş, ne halt edersen et, iyi gel iyi insanlara.”

Alıyorum elime kalemimi.

Direniyorum ben de her gün işte.

Felix Nussbaum: Orgelmann

Felix Nussbaum, 1943

I am tired

Your wheels are turning but you’re upside down
You say when he hits you, you don’t mind
Because when he hurts you, you feel alive
Is that what it is

Red lights, gray morning
You stumble out of a hole in the ground
A vampire or a victim
It depends on who’s around
— Faraway, So Close! U2

I am tired. More than anything else, I am tired. Of not sleeping. Of trying to drench the pain in meaningless activities. Of the rage. Of idiots. Of “vampires and victims”. Of having to come back to Sweden. Of Sweden. Of Tiny Toon. Of seeing him wherever I look. Of knowing that he is not coming back. Of writing. Of crying. Of not being able to cry. Of the absence of choices. Of not having the freedom to leave, to cease to exist. Of you. Of myself. My wheels are turning – I guess – but I am upside down.

34118

Öfke

Kübler-Ross ve Kessler’e göre yas tutmanın ikinci aşaması “öfke”, mantıklı bir nedene dayalı olmak zorunda değildir. Kimi zaman kaybettiğiniz kişiye kızarsınız, kendine iyi bakmadığı için; kimi zaman kendinize, ona daha iyi bakmadığınız için.

İnkâr aşamasında olduğu gibi gerçeği – sevdiğiniz kişinin aslında ölmek istemediğini – bilirsiniz. Ama duygularınız bu açıklamayı kabul etmez. Önemli olan tek gerçek, “öldüğüdür” ve size göre ölmemesi gerekmektedir.

Öfke, yaşanan kayba rağmen hayatta kalmayı seçtiğinizi gösterir, onsuz bunu nasıl başardığınıza şaşırırsanız da. Tam da bu yüzden en çok başınıza gelenlere öfke duyarsınız. Neden o? Neden siz? Neden bu durumla karşı karşıyayım? Neden yaşamaya devam etmeliyim? Ve neden yaşamaya “onsuz” devam etmeliyim?

Öfkenin sınırı yoktur. Yeri gelir, arkadaşlarınıza, doktorlara, ailenize, kendinize ve kaybettiğiniz kişiye kızmakla yetinmez, tüm inanç sisteminizi sorgularsınız. Tanrı’ya inanıyorsanız, ona hesap sormak istersiniz. İyilere bir şey olmayacağına inandırmışlardır sizi çünkü. Siz, üzerinize düşeni yapmışsınızdır. İbadetinizi aksatmamış, başkalarına karşı nazik, anlayışlı olmuş, gerektiğinde ihtiyacı olanlara yardım eli uzatmaktan çekinmemişsinizdir. Yani ödülü hak etmişsinizdir. Sevdiğinizi kaybetmekse pek de ödüle benzememektedir. Başa dönersiniz: Neden bu onca insan dururken sizin başınıza gelmiştir?

Öfkenin altında yatan şey acınızdır. Bunu ifade ettiğinizde terkedilir, yalnız bırakılırsınız. Çünkü içinde yaşadığımız toplum öfkeyi ve acıyı sevmez. Dostlarınız, tanıdıklarınız size öfkenizi kontrol etmeniz gerektiğini söyler; hatta sizi eleştirir, öfkenizi aşırı bulur. Kübler-Ross ve Kessler’e göre, öfke sonuna kadar yaşanmalıdır, aceleye getirilmemelidir. Başkaları bunu anlamıyorsa bu onların sorunudur. Kimse size öfkenizi nasıl yaşayacağınızı söyleyemez. Herkes bir gün bu tür bir kayıp yaşayacak, yas tutmak zorunda kalacak ve yaşadıklarınızı anlayacaktır. Size düşen, kendi öfkenize sahip çıkmak, ona saygı duymaktır.

Öfkeye sahip çıkılmalıdır, çünkü öfke “güçlü olmak” demektir. İçine düştüğünüz dipsiz boşlukta, anlamsızlık denizinde bir çıpa işlevi görür. Ölümle yüzleştiğinizde yön duygunuzu kaybeder, amaçsızca oradan oraya savrulmaya başlarsınız. Sonra bir şeye, birine, birilerine öfke duyarsınız. Sizi arayıp sormayanlara, acınıza saygı duymayanlara, diyelim cenaze törenine katılmayanlara. Bu noktada savrulmayı bırakırsınız. Yön duygunuzu, hayatın anlamını yeniden keşfeder, daha doğrusu öfkenizi bir noktaya yönlendirerek hayata tutunur, ayakta durmaya çalışırsınız.

Ona karşı öfke duyamam, çünkü o masumdu. Bırakın başına gelenlerden sorumlu olmayı, başına ne geldiğini bile anlayamayacak kadar küçüktü. İlk kemoterapisini gördüğünde 11 aylıktı. Kanser kelimesini heceleyebilmek için önce konuşmaya başlaması gerekecekti. Kanserin herkesin başına gelebilecek normal bir şey olduğunu anlamak içinse büyümesi.

Kendime de kızamazdım, çünkü elimden geleni yapmıştım. Elimizden geleni yapmıştık. En iyi hastanelere gitmiş, en iyi doktorlarla çalışmış, umutla bir denemeden diğerine koşmuştuk. Ölümle yaşam arasındaki ince köprüde birkaç tur atmış, onun ne zaman nasıl yaşayacağına karar veren yargıçlar olarak her zaman onun için en iyi olan seçeneği bulmaya çalışmış, sonunda “onun iyiliği için” yaşamdan bile vazgeçmek zorunda kalmıştık.

Tanrı, bu tabloda yoktu. Keşke olsaydı. Keşke ben de inançlı biri olsam, yaşadıklarımı kader ile açıklayabilseydim. Keşke onun bu dünyada acı çekmekten kurtulup cennette rahata kavuştuğunu düşünseydim. Keşke kızacak bir Tanrı bulsaydım.

Ama bulamadım. Öfkemi yönlendirecek insanlar vardı elbette. Hatta yanı başımdalardı. Yakınım sandıklarım uzak, uzak sandıklarım yakındı. Aşkın, sevginin mesafesi yoktu.

Kübler-Ross ve Kessler, “öfke, aşkın büyüklüğünün bir göstergesidir” diye yazmışlardı … Kendinizi suçlayabilirsiniz; bu öfkenin içe, kendinize dönmesidir. Ama suçlu olan siz değilsiniz. Yaşananları değiştirebilecek gücünüz olsa değiştirirdiniz. O güce sahip değildiniz. Öfke, hala hissedebildiğinizin, sevdiğinizin ve sevdiğinizi kaybettiğinizin kanıtıdır.”

Ben öfke duyduğum için kendimi suçlamıyorum. Öfkeliyim, çok öfkeliyim, çünkü çok seviyorum. Çok sevdiğimi kaybettim. O kadar.

** Bu yazı ilk olarak Ahval News sitesinde yayımlanmıştır.

img_0169_5982e8d9ddf2b334d6c74ffd